محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1619
مرآة البلدان ( فارسى )
روز دويم ماه ، به اميرآباد تشريف ورود ارزانى فرمودند . راه دو فرسخ و نيم بود . از اميرآباد تا خانىآباد زرند كه منزلگاه قوافل است زياده از يك ميدان نيست . روز سيم ، عبدلآباد ساوه مضرب خيام با احتشام همايون گرديد . راه شش فرسخ است . روز چهارم ، در عبدلآباد اطراق شد . در اينجا علماى ساوه به حضور مبارك تشريف جستند . روز پنجم ، به شاهيسون كندى تشريففرما شدند . راه چهار فرسخ سخت سنگين بود . روز ششم ، نوبران كه آخر خاك ساوه و اول خاك همدان است منزلگاه اردوى كيوان شكوه شد . راه زياده از پنج فرسخ و خود نوبران قلمرو ساوه است . در نوبران چون تلگرافخانه هست جناب معتمد الملك حسب الامر به توسط تلگراف از حضرت امجد افخم شاهنشاهزادهء و الا - نايب السلطنه و جناب اجل آقاى مستوفى الممالك و ساير وزرا احوالپرسى نمودند و بعضى احكام به توسط تلگراف شرف صدور يافت . روز هفتم ماه ، در نوبران اطراق شد . روز هشتم ماه ، به قريهء قراداى ملكى حسين خان حسام الملك نزول اجلال فرمودند . راه شش فرسنگ بود . روز نهم ، نزديكى خوشآباد از محال درجزين اردوى معلى منزل نمود . قريهء زره كه منزلگاه كاروان است سرراه بود . روز دهم ، تشريففرماى بوبوكآباد شدند . نواب و الا معتمد الدوله حكمران كردستان و همدان شرفاندوز خاكپاى مبارك شدند . راه چهار فرسخ بود . روز يازدهم در بوبوكآباد اقامت فرمودند . روز دوازدهم ، به سرخآباد شرف ورود بخشيدند . راه پنج فرسنگ بود . روز سيزدهم رجب - كه عيد مولود مسعود حضرت امير المؤمنين - على بن ابى طالب عليه السلام بود - شهر همدان به قدوم بهجت لزوم مبارك مزين آمد . جناب حسنعلى خان وزير مختار از گروس آمده امروز به تقبيل ركاب اعلى فايز شد . راه سه فرسنگ بود . علما و اعيان و بزرگان